Блоги → Перегляд

дивна ,,билина,,жорстока =ИЛЬЯ МУРОМЕЦ И ЖИДОВИН

Понеділок, 14:55, 21.06.21

Рейтинг
10 0
Переглядів
729

0
0
У цій статті згадуються

http://feb-web.ru/feb/byliny/texts/bl2/bl2-425-.htm

випадково знайшов і ніколи не чув

425

[№ 5]

ИЛЬЯ МУРОМЕЦ И ЖИДОВИН

Были там, конечно, и другие богатыри. Стал Илья говорить своим товарищам: «Вот живем мы на
Руси, богатыри, и не имеем своего заповедного луга, где без спросу атамана никто не смеет проехать».
Выбрали тогда богатыри заповедный луг, где нельзя никому проехать без спросу атамана и без его
разрешения. Там были: И‹лья› М‹уромец›, Д‹обрыня› Н‹икитич›, А‹леша› П‹опович›, Васька Долгополой
5и Гришка боярский сын. Выбрали они атаманом И‹лью› М‹уромца›, а есаулом — Д‹обрыню› Н‹икитича›
и стали охранять свой заповедный луг.

Однажды все разошлись: все богатыри по разным сторонам. Илья приходит проведать свой заповедный
луг. И как раз посередине луга какой-то богатырь проехал. Копытами коня были вырыты такие следы,
что вроде погреба. Подъехали туда же другие богатыри. Стали решать, кого послать в погоню за этим
10богатырем. Решили послать Гришку боярского сына. Уже Гр‹ишка› боярский сын налаживался садиться
на своего коня, как Илья и говорит: «Правильно ли мы рассудили? Сын боярина, он очень хвастливый.
Хотя он догонит врага, но увидит, что у него и конь и доспехи плохие, — и начнет хвастаться. А в ту
пору противник может его убить». И отложили его.

Решили послать Ваську Долгополого. Стал собираться Васька Долгополой. Не успел он сесть на коня,
15как Илья и говорит опять: «Правильно ли мы рассудили? Выбрали гонцом неизвестного богатыря.
Я думаю, что это неправильно. У Васьки Долгополого пола длинная. В бою попадает пола под ногу,
упадет он, а противник убьёт его». Остановили Ваську Долгополого.

Выбрали тогда Алешу Поповича. Тот тоже собрался, уже садился на своего коня, но не успел уехать.
Илья опять говорит: «Правильно ли мы выбрали гонца? По-моему, так неправильно, потому что поповский
20сын шибко завидливый. Хотя он и догонит богатыря, да может отпустить богатыря за откуп, а не то
позарится на хорошую одежду, сбрую и упустит богатыря». И его отложили, оставили.

426

Илья и говорит: «По-моему, есаула надо послать, Д‹обрыню› Н‹икитича›». И есаул Добрыня Никитич
сел на коня и поехал гнаться за неизвестным рыцарем. Конечно, он долго гнался за ним. В конце концов
увидал, что едет богатырь окол моря, копьем в облаках играет. И стал кричать Д‹обрыня› Н‹икитич›:
25«Стой, говорит, почему ты нарушил закон?! Без разрешения атамана, без никакой платы по нашему лугу
поехал». Богатырь услыхал и повернул коня. Так быстро повернул, что земля закачалась, море
заволновалось, птицы выше облака поднялись, а звери на самые вершины гор убежали, а рыбы в самую
глубь опустились. А у Д‹обрыни› Н‹икитича› лошадь на бок упала. Поднял Добрыня своего коня, садился
в седло и без оглядки убежал. Приехал к своим товарищам. И спросил у Д‹обрыни› Н‹икитича› Илья:
30«Ну, говорит, есаул, как ваши успехи?» Рассказал все Добрыня, что случилось с ним. «И не дай Бог, —
говорит Добрыня, — за ним гнаться никому!»

Тогда Илья оседлал своего коня, садился на него и поехал в погоню. Долго пришлось Илье гнаться
за неизвестным богатырем. Увидел Илья богатыря около моря и стал кричать: «Стой, говорит,
поговорим!»

35Богатырь, как раньше, вернулся — вся земля закачалась и море заволновалось, птицы выше облака
полетели, звери на вершины гор убежали, рыбы ко дну ушли. Но Илья не испугался, встретил того
богатыря и, не спросив друг дружку, ударились они своими железными палицами. Так они ударяли, что
булатные палицы отломились, копья согнулись до негодности. Бились они на конях врукопашную, кони
пеной у обоих покрылись, как снег белые стали, а богатырские руки всё еще не устали.

40Слезли тогда они с коней и начали бороться пешими. Двенадцать суток боролись. Так как Илья
‹тридцать› лет калекой лежал, левая нога у него послабее была — спотыкнулся и упал Илья вниз.
Неизвестный богатырь на грудь ему лег.

Илья и думает: «В святых правилах неправильно же пишут. Там написано, что Илье в битве смерти
не будет, а смерть приближается!» Подумал это Илья, собрал все силы и сбросил богатыря с себя вверх
45шесть саженей. Богатырь упал в сторону. Прижал его Илья к земле и стал наверху. «Скажи, говорит,
какого ты рода, какого племени и какого вероисповедания?» А неизвестный богатырь и говорит: «Если бы
я наверху был, — сказал бы тебе, какого я роду».

Два раза спросил Илья: а богатырь не отвечает. На третий раз Илья и говорит: «Ну, говорит, скажи,
кто ты такой?» Неизвестный богатырь и сказал: «Я, говорит, у Жидовинихи, сын Жидовин». —
50«Покоришься али нет?» — говорит Илья. «Я, говорит, лучше смерть приму, а не покорюсь».

Отрубил тогда Илья ему голову, вынул из груди сердце, взял у Жидовина голову, одел ее на острый
конец своего копья, сел на коня и поехал к своим товарищам. Приехав к своим товарищам, стал Илья
хвастаться: «Вот, говорит, атаман не так зря сходил, как есаул в штаны наклал. Голову врага на штыке
принес!»

55После этого все богатыри разошлись по разным сторонам, бросили свой заповедный луг.

--------------------------------------------------------------------------------

Жидови́н (от жид) — богатырь из русского эпоса, враг и поединщик Ильи Муромца, герой былины «Илья Муромец и чужеземный богатырь-нахвальщик»[1][2][3]. По сюжету былины, неизвестный всадник проехал из земли из Жидовской мимо богатырской заставы в Цыцарской (Цуцорской?) степи. Богатыри решаются на погоню. Выбор падает на податаманье (старший помощник атамана[4]) Добрыню, поскольку Гришка боярский сын, Васька Долгополый и есаул Алёша Попович недостаточно хороши для погони — один хвастлив, другой неповоротлив, а третий корыстен. Однако, увидев всадника, Добрыня Никитич уехал на заставу богатырскую. Только атаман Илья Муромец решается на схватку с неизвестным всадником. Сначала поединщики сражаются на копьях, потом на палицах, а затем врукопашную. Илья, чуть не проиграв схватку, всё-таки побеждает и отрубает ему голову.

По мнению ряда исследователей[5], отражает борьбу русского государства с Хазарией (часть хазар исповедовала иудаизм, иудеев на Руси называли жидами). Другим персонажем «хазарского» происхождения в русских былинах является Михайло Козарин.

 

 

-----------------------------------------------------------------------------

отут роз'яснили  ясніше

 

 

Жид (в позднепраславянском *židъ) — еврейиудей[1], скупец, скряга[2]. Заимствовано (через балканские романские языки) из итал. giudeo[3], где из лат. judaeus (и из ивр. ‏יהודי‏‎) — «иудей». В современном русском языке имеет негативную коннотацию (черносотенно-погромный характер), в СМИ и публично обычно не употребляется (кроме как антисемитами)[4].

Содержание

Употребление слова в древнерусском языке

В старославянском языке и древнерусском слово служило нормативным этнонимом для иудеев, в том числе живших в Хазарском каганате и в Киевской Руси. В единственном числе употреблялась также форма жидови́нъ[5], она используется в таких древних памятниках на глаголице, как Зографское Евангелие[6]Мариинское Евангелие[7]Ассеманиево Евангелие[8] и на кириллицеОстромирово Евангелие[9] и Архангельское Евангелие[10] ; слова «жидови́нъ»[11], «жи́дове» (множественное число от «жидовин»)[12], «жидо́вский»[13] используются и в настоящее время на богослужениях Православной церкви. В так называемом «слове философа» — отрывке из Повести временных лет, который считают древнейшим памятником на древнерусском языке, история о Моисее (несомненно, священная для автора, как и все, с ней связанное) пересказывается так:

Въ си же времена родисѧ Моисѣй въ жидехъ, и рѣша волъсви егѵпетьстии цесарю, ѧко «родилъсѧ есть дѣтищь въ жидохъ, иже хощеть погубити Егѵпетъ». Ту абье повелѣ цесарь ражающаѧсѧ дѣти жидовьскыѧ вмѣтати въ рѣку[14].

Относительно современности летописи различали жидовинов и жидов хазарских. От этого времени остались многочисленные топонимы на Украине, как, например, Жидовские ворота в Киеве. Нейтральное значение слово сохраняло как минимум до XV века, что зафиксировано в своде Библии св. Геннадия Новгородского.

Уже в конце XII века зарегистрировано и бранное употребление этого слова, в одном ряду со словом «еретик», но при этом связанное не конкретно со словом жидъ (в противопоставление некоторому нейтральному обозначению), а с данной религией и этносом как таковыми. Именно, в «Повести об убиении Андрея Боголюбского» его произносит верный убитому князю Кузьма Киевлянин, укоряя им одного из заговорщиков — Анбала (по национальности ясина, то есть осетина), который выразил намерение «выверечи» (выбросить) тело князя псам: «О еретиче! уже псомъ выверечи! Помнишь ли, жидовине, вь которых порътѣхъ пришелъ бяшеть? Ты нынѣ в оксамитѣ стоиши, а князь нагъ лежить…»[15] Тут, очевидно, не просто ругательство, а сравнение заговорщика с христоубийцами, которое автор несколько выше проводит уже от своего имени: организатор заговора Яким Кучкович выступает, «вопия кь братьи своеи, къ злымъ свѣтникомъ, якоже Июда къ жидомъ». Таким образом, для автора «жидъ» — символ и носитель самого страшного греха, который только может вообразить христианин. Это неудивительно, если вспомнить, что уже в первом памятнике древнерусской литературы — Слове о законе и благодати — евреи (именуемые там, впрочем, на книжный манер иудеями) в полном согласии с обычным религиозным антисемитизмом Средних веков описываются как народ, отринутый и проклятый Богом за его отвержение Христовой истины, тогда как христиане вообще и русские в частности — как «новый Израиль», унаследовавший богоизбранность проклятого и рассеянного по лицу земли Израиля ветхого[16]. Таков был образ «жида» в книжном сознании; о таковом же в обыденном сознании известно меньше, но в описании событий 1113 года, где «жиды» оказываются жертвами мятежа наряду с тысяцким и сотскими, а также (потенциально) боярами, монастырями и княжеской семьей, показывает, что евреи, в основном торговцы, вызывали у горожан социальную ненависть[17]. Таким образом круг антисемитских значений слова «жид», со временем превративший его в грубое ругательство, начал закладываться уже в киевскую эпоху.

Современное употребление слова В русском языке

В 1787 году при посещении Екатериной II города Шклова во время поездки на юг по протекции князя Григория Потёмкина ею был принят Иошуа Цейтлин с прошением от шкловских иудеев о прекращении употребления в официальных документах унизительного для них слова «жиды». Екатерина дала согласие на это, предписав использовать в официальных бумагах Российской империи только слово «евреи»[18].

В течение XIX века слово жид, как и другие оскорбительные этнонимы, было постепенно изъято из официального словопользования в Российской империи, но долгое время оставалось общераспространённым в бытовой лексике, в первой половине века — и среди высших классов, неся (хотя и не обязательно) высокомерно-пренебрежительный оттенок. Однако по мере, с одной стороны, роста антисемитизма, а с другой — подъёма самосознания евреев, к концу века выражение стало считаться грубо-оскорбительным и совершенно недопустимым в интеллигентном обществе.

260px-Stranitsa_iz_slovarya_Vladimira_Dalya_1912_goda_izdaniya.jpg Статья «жид» в Словаре Даля

По данным Национального корпуса русского языка, слова жид[19] и еврей[20], и производные от них, в литературном языке сосуществовали в течение XVIII—XIX веков, причём до последней четверти XIX века форма жид была основной, а в 1870-х основной стала форма еврей; к концу 1920-х форма жид стала редкой.

Литературной нормой для большинства случаев словоупотребления в русском языке стало еврей для определения национальности и иудей для религиозной принадлежности, за исключением нескольких устоявшихся идиом, например «вечный жид». При этом в народе слово жид использовалось, как и прежде, в прямом этническом смысле. Кроме того, оно развило дополнительное значение «скряга», что подтверждается словарём Даля. По мнению научного редактора Краткой еврейской энциклопедии Абрама Торпусмана, к концу XIX века «словоупотребление еврей — жид разграничилось политически: социалисты и либералы пользовались только „официальным“, нейтральным (и с некоторым оттенком уважительности) термином еврей, а националисты, монархисты и консерваторы — „народным“ и очень неприязненным жид»[21].

До революции 1917 года слово «жид» оставалось употребительным в разговорном русском языке, и входило в академические словари[22]; некоторые словари давали его без дополнительных помет (старинное/народное/презрительное), например — «Краткий толковый словарь русского языка» 1913, издания 1915 и 1916 год Петра Стояна: 1) «Жидъ — еврей, израелитъ, иудей. 2) бран. скряга, живодёръ, ростовщикъ 3) клякса»[23]. Слово «жид» и его производные продолжало употребляться и в русской литературе, например, вышедший в 1882 году перевод пьесы Кристофера Марло назывался «Мальтийский жид»[24]. Опера Ж. Галеви (J.Halevy) фр. La Juive была известна как «Жидовка»[25][26].

После революции 1917 года в РСФСР, а затем в СССР в 1920—1930-х годах большевики начали кампанию борьбы с антисемитизмом; употребление слова жид и его производных не было запрещено каким-либо специальным указом, но сначала в 1918 году был принят закон об антисемитской и погромной деятельности, в котором было записано: «Совет Народных Комиссаров объявляет антисемитское движение опасностью для дела рабочей и крестьянской революции». Владимир Ленин, по свидетельству Анатолия Луначарского, приписал к закону: «Совнарком предписывает всем Совдепам принять решительные меры к пресечению в корне антисемитского движения. Погромщиков и ведущих погромную агитацию предписывается ставить вне закона» (то есть расстреливать)[27]. В 1922 году введена ещё и 83-я статья Уголовного кодекса: «Агитация и пропаганда всякого рода… в возбуждении национальной вражды и розни, карается — лишением свободы на срок не ниже одного года со строгой изоляцией»[28]. Слово «жид», имеющее двусмысленный характер (второе значение: «скряга», «живодёр»), воспринималось оскорбительным и его употребление под тяжестью вышеперечисленных законов было изъято полностью из официального обращения (газеты, собрания, учебные заведения и т. п.), а кроме того, его употребление на бытовом уровне не приветствовалось.

20 ноября 1923 года поэты Сергей ЕсенинПётр ОрешинСергей КлычковАлексей Ганин в пивной вели разговоры о засилье жидов (постоянно употребляя это слово) в литературе, в органах власти, называя известные имена. Сидевший за соседним столиком еврей Родкин, услышав эти разговоры, посчитал их оскорбительными и пожаловался сотруднику милиции, после чего поэты были доставлены в отделение милиции. Затем 10 декабря над ними состоялся товарищеский суд, на котором поэты объясняли, что их беседа не носила антисемитского характера, а слово «жид» они считали вполне допустимым. Поэтов оправдали, суд широко освещался в печати и носил политический и воспитательный характер для общества в рамках компании борьбы с антисемитизмом[29].

Во второй четверти XX века в русском языке, в отличие от западнославянских языков, употребление слова «жид» в словарях имеет бранный, презрительный и антисемитский характер[30][31]. Политическая (а именно «черносотенная») окраска слова обозначена также в составленном в то время словаре русского языка Ушакова[32]. В целях цензуры из Словаря Даля 1955 года издания была изъята статья «жид»[33]. В 1942 году генерал Алексей Жидов по «пожеланию» Иосифа Сталина сменил фамилию на Жадов[34].

В 2013 году православный священник, назвавший одно из имён «жидовским», был отстранён от службы на два месяца[35].

В остальных восточнославянских языках

В украинском языке от слова жид официально отказались во время Центральной рады и Директории[36]. Нормативный орфографический словарь Г. Голоскевича (1929) не содержит слова жид. Существуют переводы Библии, в которых «Послание к Евреям» переводится как «До жидів». На Западной Украине термин «жид» в нейтральном смысле был общеупотребительным до середины XX века.

В декабре 2012 года, после того как депутат Верховной рады от объединения «Свобода» И. Мирошниченко назвал «жидовкой» бывшую жительницу Украины Милу Кунис,

257px-Mila_Kunis_2018_%28cropped%29.jpg

Ми́ла Ку́нис (англ. Mila Kunis; имя при рождении — Миле́на Ма́рковна Ку́нис[3] (укр. Мілена Марківна Куніс); род. 14 августа 1983[3]ЧерновцыУкраинская ССРСССР) — американская актриса.

Кунис начала карьеру в 1993 году, снявшись в нескольких рекламных роликах. В следующем году дебютировала на телевидении в эпизоде мыльной оперы «Дни нашей жизни», однако её прорыв произошёл только в 2008 году с ролью в фильме «В пролёте». Также известна озвучиванием Мег Гриффин в мультипликационном сериале «Гриффины». За свою более чем двадцатилетнюю карьеру снялась в около тридцати разножанровых фильмах, среди которых «Макс Пэйн», «Книга Илая», «Секс по дружбе», «Третий лишний», «Оз: Великий и Ужасный» и дилогия «Очень плохие мамочки». Одной из наиболее значимых ролей актрисы в кино является роль балерины Лили в фильме «Чёрный лебедь», за которую она была награждена премией «Сатурн» и номинировалась на «Золотой глобус» и Премию Гильдии киноактёров США за лучшую женскую роль второго плана.

Помимо кино, Кунис активно занимается и модельным бизнесом — её фотографии неоднократно появлялись на обложках многих журналов. Сотрудничала с домом моды Christian Dior и брендом Gemfields. Была неоднократно признана одной из самых высокооплачиваемых актрис Голливуда.

  • 1Детство и юность
  • Милена Марковна Кунис родилась 14 августа 1983 года в Черновцах в еврейской семье[4][5][6]. Её мать Эльвира — бывшая учительница физики, ныне заведующая аптекой; отец Марк Борисович — в прошлом инженер-механик на черновецком заводе «Легмаш», сейчас работает таксистом[7][8]. У Милы есть старший брат Михаил[9]. Родным языком актрисы является русский[10]. В интервью 2011 года она заявила, что у родителей были «удивительные места работы», ей «очень повезло», и семья «не была бедной»[5].

    В 1991 году в восьмилетнем возрасте Мила с семьёй иммигрировала в США и поселилась в Лос-Анджелесе[11][12][13]. Во время переезда у них было всего 250 долларов наличными. «Это было всё, что нам разрешили взять с собой. Мои родители отказались от хороших рабочих мест и степеней, которые не подлежали передаче. Мы прибыли в Нью-Йорк в среду, и в утро пятницы мой брат и я уже учились в Лос-Анджелесе», — вспоминала актриса[5]. По её мнению, решение покинуть СССР было связано с «отсутствием будущего» для неё и брата[5]. Другой причиной переезда в США Кунис называла проявление в СССР антисемитизма[12][14]

  • 2Карьера

180px-Mila_Kunis_2008.jpg

Милена Марковна Кунис родилась 14 августа 1983 года в Черновцах в еврейской семье[4][5][6]. Её мать Эльвира — бывшая учительница физики, ныне заведующая аптекой; отец Марк Борисович — в прошлом инженер-механик на черновецком заводе «Легмаш», сейчас работает таксистом[7][8]. У Милы есть старший брат Михаил[9]. Родным языком актрисы является русский[10]. В интервью 2011 года она заявила, что у родителей были «удивительные места работы», ей «очень повезло», и семья «не была бедной»[5].

180px-Mila_Kunis_by_Gage_Skidmore.jpg

180px-Mila_Kunis_2012.jpg

180px-Mila_Kunis%2C_2011.jpg

 

а затем Мирошниченко и его коллега И. Фарион заявили, что «слова „жид“, „жидовка“ и „жидовочка“ правильные слова для называния на украинском языке евреев», руководитель медиа-проекта «Киев еврейский» Элеонора Гройсман обратилась с соответствующим запросом в министерство юстиции Украины. В полученном ею ответе было сказано, что

Проведённый Министерством юстиции анализ не выявил применение в актах законодательства Украины терминов «жиды», «жид» и «жидовка», а также норм, которыми бы запрещалось употребление указанных слов.
Вместе с тем, в актах законодательства Украины употребляются термины «еврейский», «лица еврейской национальности», «евреи».

— [37][38]

В белорусском языке слово жыд ранее считалось допустимым, в том числе в речи самих евреев — например, его использовали писатель еврейского происхождения Змитрок Бядуля[39]Янка Купала написал стихотворение Жиды. В последующее время не употребляется как нормативный этноним. В советское время слово жыд исключалось из текста классической белорусской поэмы «Тарас на Парнасе». В современной литературной норме употребляется слово яўрэй, в неофициальной дореформенной — габрэй[40].

Нейтральное значение в западнославянских и соседних языках

В польском (żyd), словацком (žid), чешском языках (žid), литовском (žydas), венгерском (zsidó), русинско-лемковском (Жыд) этимологическое соответствие русскому слову жид означает как «еврей», так и «иудей» (иногда с орфографическим разграничением — в польском и чешском это слово пишется с большой буквы в этническом значении и с маленькой — в религиозном), и не имеет негативного оттенка.

В ряде городов имеется или имелась улица с названием Жидовская — в Киеве, БратиславеДубровникеЛюблянеМарибореПинске (в 1920-х гг.) и др.

Названия от judaeus в других языках

К лат. judaeus восходят также нейтральные обозначения евреев и/или иудеев во многих других европейских языках: нем. Jude, фр. juif, англ. Jew, исп. judío, уже упоминавшееся итал. giudeo, эст. juut и др.

В румынском языке слово jidan (жида́н) в этническом употреблении является бранным и простонародным[41].

Самоназвание евреев на иврите — ивр. ‏יהודי‏‎ (йеһудийеһудим). Того же корня самоназвание на идише — ייד (произносится как «йид»), мн.ч. идиш ‏יידן‏‎ («йидн»); жен. род идиш ‏ייִדישקע‏‎ («йи́дишке»).

Переносные (не национальные) значения

Жид — слово, зафиксированное в деревенском, простонародном обращении, бранное в некоторых контекстах. Употребляется в значении «жадный или коварный человек», «скупой», «скряга». Это значение ещё в XIX веке выделилось как особое (см. словарь Даля). От слова жид с этим значением образован глагол жидиться — «жадничать». Если судить по приведённым Далем пословицам, такое поведение воспринималось нормальным в коммерческой деятельности, но не в быту: «Живи, что брат, а торгуйся, как жид». Аналогично словопользованию в других языках: англ. to jew «обдурить», исп. judeo «мошенник», в настоящее время избегаемые как оскорбительные (так, Майкл Джексон в 1990-е годы вызвал скандал песней They Don’t Care About Us, где были слова: jew me, sue me). На юге России, в Белоруссии, Молдавии и в некоторых других странах «жидами» называют воробьёв[42].

 

 

-----------------------------------------------------------------------------

Żyd (język polski)[edytuj] 220px-Kac_1924-10-19_Pinsk_jews_reading_mishnah_colored.jpg Żydzi (1.1) wymowa:?/iIPA: [ʒɨt], AS: [žyt], zjawiska fonetyczne: wygł.znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu najliczniej zamieszkującego państwo Izraelzob. też Żydzi w Wikipediiodmiana:(1.1)   [ukryj▲] przypadekliczba pojedynczaliczba mnoga mianownik Żyd Żydzi dopełniacz Żyda Żydów celownik Żydowi Żydom biernik Żyda Żydów narzędnik Żydem Żydami miejscownik Żydzie Żydach wołacz Żydzie Żydzi przykłady:(1.1) Większość Żydów mieszka obecnie w Izraelu i Stanach Zjednoczonych.kolokacje:(1.1) być Żydem • żydokomunasynonimy:(1.1) przest. IzraelitaHebrajczykgw. warsz. mosiekreg. krak. mosiekpogard. jewrejst.pol. Żydowin[1]wyrazy pokrewne:rzecz. żydostwo nżydowskość żżyd moszdrobn. Żydek mosżydek moszgrub. Żydzisko nforma żeńska Żydówka żżydówka żprzym. żydowskiczas. zżydziećzażydzaćpożydzićzażydzićżydziećżydzić ndk.związki frazeologiczne:kochajmy się jak bracia, liczmy się jak Żydzi / kochajmy się jak bracia, rachujmy się jak Żydzi • czekać jak Żydzi Mesjaszaetymologia:prasł. *židъ < wł. giudeo < łac. Iūdaeus < gr. Ἰουδαῖος < hebr. יְהוּדִי‏ (jehudi)[2] lub też forma skrócona od st.pol. Żydowina dopiero ta z wł. giudeo itd.[3]ogsłow.por. czes. Židsłc. Židdłuż. Žydsłń. Židbiałor. жыд (rzadkie)zapożyczone z języków słowiańskich: węg. Zsidó[4]uwagi:

tłumaczenia:

 

 

----------------------------------------------------------------------------------

https://zyciestolicy.com.pl/felieton-romualda-szeremietiewa-zydzi-narod-panstwo/

Felieton Romualda Szeremietiewa: “Żydzi, naród, państwo” 15 marca 2021

Dawid Gurfinkiel prezes łódzkiego stowarzyszenia HaKoach, lider zespołu Jidyszkajt domaga się by Rada Języka Polskiego usunęła słowo “żyd” bowiem ma ono charakter obraźliwy. Żaden Murzyn nie zgłaszał wniosku, aby zakazać słowa „murzyn”, a zastanawiano się czy go nie zakazać. Teraz sprawa jest poważniejszą, Żyd domaga się, aby „żyda” nie było. Mówi Gazecie Wyborczej: „W Jerozolimie spotkałem wyznawcę judaizmu z Rosji. Był zszokowany i wstrząśnięty tym, że w Polsce mówi się ‘żyd’. Powiedział, że u nich za “żyda” to się dostaje w mordę. U nich mówi się ‘Jewriej’. Przed nami stoi praca domowa, którą Rosja odrobiła dawno temu”.

          Tymczasem polskie słowo „żyd” wywodzi się z fonetycznie zapisanego z jęz. francuskiego słowa „Jude”. Pochodzi ono od imienia czwartego syna patriarchy Jakuba – Judy. Od niego wywodzi się Judea, a jej mieszkańcy to Judejczycy, czyli po polsku – Żydzi. Nie ma w nim niczego pejoratywnego. Za to słowo „jewrej” w jez. polskim jest pogardliwym nazwaniem Żyda. W Polsce więc to za nazwanie kogoś jewrejem można „dostać w mordę”. Dawid Gurfinkiel nie odrobił lekcji z jęz. polskiego i historii swojego narodu. Może jednak, dlatego warto spojrzeć na Żydów, którzy przez wieki mieszkali na polskiej ziemi (Dawid Gurfinkiel mieszka w Łodzi).

 

Żydzi i Polska

          Relacje polsko-żydowskie mają długą historię i obrosły wieloma negatywami więc trudno o nich dyskutować zachowując dystans i obiektywizm, zwłaszcza, że współcześnie wpływowe koła żydowskie na Zachodzie i ich odnóżki w Polsce uprawiają wrogą Polsce propagandę, co może być refleksem opisanej przez prof. Normana Finkelsteina praktyki „Holocaust Industry”.

          Odsuwając na bok mniej i bardziej prawdopodobne oskarżenia, pretensje i podejrzenia spróbujmy skupić się na najważniejszym. Feliks Koneczny badając zjawisko cywilizacji określił ją jako „metodę ustroju życia zbiorowego” i wykazał, że istnieją różne „metody”, a więc są tym samym różne cywilizacje. Dowiódł też, że cywilizacje rywalizują ze sobą dążąc, aby w danym społeczeństwie zapanowała właściwa im metoda – zjawisko to, jako „zderzenie cywilizacji”, przestawił Samuel Huntington analizując konflikt Zachodu z islamem.

          Zdaniem Konecznego Polacy po przyjęciu chrześcijaństwa stworzyli kulturę narodową i państwo dzięki cywilizacji określanej mianem łacińskiej. Żydzi natomiast – wywodził Koneczny – przynależą do innej, im właściwej cywilizacji żydowskiej. Z racji zamieszkiwania ziem polskich przez duże rzesze Żydów obok cywilizacji łacińskiej pojawiła się cywilizację żydowską i ścieranie się ich w polskim społeczeństwie.

          Starcie cywilizacji nie musi oznaczać użycia przemocy i zwykle toczy się wokół wyboru określonej tradycji, akceptacji lub odrzucania danych wartości, kształtowania relacji między ludźmi i formowania świadomości. Taka „walka”, jeśli spojrzymy na to co podają media, szkoły i różni twórcy kultury, a także politycy, trwa cały czas.

          Kiedy istniała wielonarodowa I Rzeczpospolita („Obojga Narodów”) jej władze zapewniały mieszkającym w państwie Żydom ochronę, autonomię i nie było podstaw do wrogości oraz konfliktów. Pole konfrontacji powstało wraz z upadkiem Rzeczypospolitej w XVIII w. Zapanowała obca władza, a Żydzi musieli odtąd wybierać między lojalnością wobec polskiej wspólnoty narodowej (państwa polskiego nie było), a lojalnością wobec rządów państw zaborczych. Takiego dylematu na ogół nie mieli Polacy, ale inaczej było w przypadku większości społeczności żydowskiej, tej, która nie chciała się polonizować. Zresztą także w kwestii asymilacji pojawiły się opcje nie tyle polonizowania się, ile zostania Prusakiem, Austriakiem czy Moskalem. Opowiedzenie się za polskością mogło narazić na represje ze strony zaborców, gdy podporządkowanie się im dawało różnorodne korzyści.

          Kolejną komplikację w relacjach polsko-żydowskich spowodowało powstanie ruchów lewicowych w formule internacjonalnej, zwłaszcza komunizmu i bolszewizmu, gdzie działacze pochodzenia żydowskiego odgrywali często kluczowe role. Relacje polsko żydowskie przybierały więc coraz ostrzejszy, konfrontacyjny charakter.

          Z takim bagażem Polacy wchodzili w proces odbudowy państwa polskiego w 1918 r. i spotkali się wówczas z licznymi aktami nieprzyjaznymi, także ze strony żydowskiej. Mamy przykład wojny 1919-21 o niepodległość i działalność Komunistycznej Partii Polski, nawołującej do zniszczenia państwa polskiego, gdy z racji obecności wielu Żydów w KPP i po bolszewickiej stronie powstało w Polsce przyjęcie „Żydokomuny”, synonimu ośrodka wrogiego. W dwadzieścia lat później okazało się, że było ono uzasadnione. Obywatele polscy pochodzenia żydowskiego na terenach zajętych przez Sowiety po 17 września 1939 r. dopuścili się licznych aktów zdrady i przestępstw, a wielu z nich trafiło do aparatu terroru prześladującego Polaków, natomiast po 1944 r., w tzw. Polsce Ludowej, we władzach i aparacie „bezpieczeństwa” znalazło się wielu funkcjonariuszy żydowskiego pochodzenia. Wtedy okazało się, że „Żydokomuna” nie jest wymysłem antysemitów, ale ponurym faktem.

 

 

Naród żydowski

          Silnym nurtem w polityce europejskiej na przełomie XIX i XX w., obok lewicowego, okazały się ruchy narodowe. Po zakończeniu I wojny światowej narody budowały własne państwa, a idea narodowa zdobywała rzesze zwolenników. W Polsce wielki wpływ uzyskała Narodowa Demokracja, jednak podobny ruch narodowy formował się też wśród Litwinów i Ukraińców (Galicja), co sprawiło, że polskie plany odbudowania wielonarodowej Rzeczypospolitej nie powiodły się. Zamiary budowania na tych samych ziemiach Wielkiej Polski, Wielkiej Litwy i Wielkiej Ukrainy wykluczały się. Zamiast wielonarodowej Rzeczypospolitej, czego chciał Józef Piłsudski, powstały państwa narodowe z licznymi mniejszościami: Rzeczpospolita Polska i Republika Litewska – ukraiński ruch narodowy przegrał, państwo ukraińskie nie powstało.

          Dążenia narodowe zarysowały się także wśród Żydów, ale inaczej, niż to było z Litwinami czy Ukraińcami, nie wchodziły one w kolizję z polskim interesem narodowym bowiem jako cel wskazywały zbudowanie narodowego państwa żydowskiego na terenie dalekiej Palestyny. Państwo to zamierzał budować ruch syjonistyczny (od nazwy wzgórza Syjon w Jerozolimie). I syjonizm silnie rozwinął się w II Rzeczypospolitej, np. na 47 mandatów posłów mniejszości żydowskiej w Sejmie RP II kadencji 32 uzyskali syjoniści.

          Począwszy od 1926 r. (przewrót majowy) władze polskie udzielały poparcia syjonistom. Było to związane z nadzieją na masową emigrację Żydów z Polski do Palestyny. „Jest obowiązkiem rządu polskiego śledzić z uwagą i szczególną sympatią rozwój żydowskiej siedziby narodowej w Palestynie, realizującej odwieczne marzenie narodu żydowskiego” – mówił przedstawiciel Polski Tytus Komarnicki na sesji Ligi Narodów w roku 1936, apelując w do Wielkiej Brytanii, by nie zamykała Palestyny dla żydowskiej emigracji.

          W 1927 r. Piłsudski powołał Państwowy Urząd Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego (PW). Miał on za zadanie m.in. szkolić na poziomie podstawowym cywilów w posługiwaniu się bronią. Szkolono też młodzież żydowską (organizacja Bejtar ściśle współpracowała z PW). Urząd dostarczał broń i amunicję, wysyłał instruktorów wojskowych, którzy zapoznawali młodych Żydów z obsługą broni, czytaniem map, organizowaniem zasadzek i aktów sabotażu. Przekazywano ruchowi syjonistycznemu pieniądze i broń, np. w 1937 r. w Warszawie ustalono, że strona polska dostarczy 20 tys. karabinów i 20 mln naboi. Wiosną 1939 r. polskie władze wojskowe zorganizowały specjalny kurs oficerski dla przyszłych dowódców żydowskiej armii. Komendant kursu Mordechaj Sterlic wspominał, że szkolenie obejmowało m.in. działalność dywersyjną, konspirację, łączność. Te działania były otoczone ścisłą tajemnicą. Żydzi szykowali się do walki w Palestynie, która była mandatem brytyjskim z ramienia Ligi Narodów, a Anglicy sojusznikami Polaków. Jednak zachowane relacje uczestników tamtych wydarzeń pokazują, że rząd polski aktywnie pomagały Żydom pragnącym zbrojnie walczyć o swe państwo. Wielu wyszkolonych przez polskich instruktorów bojowców żydowskich przygotowywało się na terytorium polskim do walki o Izrael.

          Po wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. ci, którzy nie zdążyli już trafić do Palestyny, utworzyli Żydowski Związek Wojskowy współdziałający z Armią Krajową, a w 1943 r.  wielu z nich zginęło walcząc w powstaniu w getcie warszawskim. Dla lewicowych przywódców Żydowskiej Organizacji Bojowej żołnierze ŻZW, to była czarna reakcja – nazywali ich „faszystami”. Wymowne, że w czasie walk w getcie warszawskim ŻOB wywiesiła czerwony sztandar, a ŻZW walczył pod flagami polską i syjonistów, która dziś jest flagą państwową Izraela. Po wojnie środowisko ŻOB związało się z komunistami i skutecznie wytępiło pamięć o czynie zbrojnym ŻZW. W Izraelu nie ma sympatii do ŻOB bowiem kierowali tą formacją ludzie, którzy nie chcieli państwa żydowskiego w Palestynie. Tak więc twórcy państwa Izrael to pobratymcy ideowi żołnierzy ŻZW, a nie bojowców ŻOB (premierem Izraela był Menachem Begin, w 1938 r. przywódca Bejtaru w Polsce).

          Jedną z konsekwencji II wojny światowej w przypadku Polski była nie tylko utrata niepodległości i ponad połowy terytorium państwowego. Zaszła też radykalna zmiana struktury narodowościowej mieszkańców Polski. Okupanci wymordowali kilka miliony Polaków, Sowiety zabrały Polsce ziemie na których mieszkało wielu Białorusinów i Ukraińców, a Niemcy wymordowali miliony polskich Żydów. Wprawdzie osoby pochodzenia żydowskiego zajmowały ważne stanowiska polityczne i społeczne, ale było to efektem ich związku z komunistyczną władza, a nie rezultatem liczebności tej grupy narodowej. Polska stała się państwem jednonarodowym i problem, który usiłowano rozwiązać przed wojną poprzez emigrację Żydów do Palestyny, w wyniku tragicznych i zbrodniczych zdarzeń ostatniej wojny zniknął.

          Prof. Koneczny opisując cywilizacje wskazał, że cywilizacja łacińska jest jedyną, w której zrzeszenia ludzkie wykształcają się w narody. Inne cywilizacje, w tym żydowska, nie wykazują takiej cechy. W cywilizacji żydowskiej, określanej przez Konecznego mianem sakralnej, życie jednostek i społeczeństwa podporządkowane jest zapisanemu szczegółowo prawu religijnemu. Dzięki temu Żydzi mogli przetrwać w rozproszeniu i wykształcili silną zdolność współdziałania i wspierania się żyjąc w innych krajach. Pojawienie się dążenia do odbudowy własnego państwa i powstanie ruchu narodowego, a więc formowanie się narodu jest oznaką, że wśród ludzi cywilizacji żydowskiej pojawiły się symptomy charakterystyczne dla cywilizacji łacińskiej. I chociaż społeczność żydowska w diasporze ciągle przeważa, to nie ulega wątpliwości, że państwo Izrael dla coraz większej liczby Żydów staje się ich ojczyzną i punktem odniesienia.

 

 

Państwo Izrael

          Izrael budowali Żydzi z Polski i przez dziesięciolecia język polski był obok hebrajskiego drugim językiem publicznej debaty (zdarzało się, że w Knesecie w sporach posługiwano się się polskim bowiem było łatwiej porozumieć się). Powstający naród izraelski za przyczyną pochodzących z Polski elit przejął wiele z polskiej kultury i tradycji. Pojawił się w Izraelu patriotyzm i duma narodowa, a wraz z tym charakterystyczna, także dla Polaków, gotowość do ponoszenia ofiar w obronie ojczyzny. Do tego wrogiem Izraela szybko ogłosił się Związek Sowiecki i podporządkowane mu komunistyczne reżimy. To dlatego po „wojnie sześciodniowej” w czerwcu 1967 r. w Polsce pojawiło się powiedzenie, że Polak nie może być antysemitą, skoro „nasi” Żydzi pobili „ich” Arabów.

          Budowniczowie Izraela nie tylko stworzyli nowoczesne państwo, które na kamienistych ziemiach Palestyny potrafiło swoim obywatelom zagwarantować wysoki dobrobyt. Stworzyli też rozpoznające zagrożenia skuteczne tajne służby i bitną silną armię zdolną do prewencyjnych uderzeń, co zapewnia Izraelowi bezpieczeństwo we wrogim mu rejonie bliskowschodnim. Izrael w związku z tym jest oskarżany o agresywne działania i używanie przemocy nie tylko przez ośrodki arabskie, ale także przez lewicowe ugrupowania w Zachodniej Europie. Jeśli jednak zastanowimy się jakie są geostrategiczne wyznaczniki bezpieczeństwa Izraela to bez trudu dostrzeżemy, że przyjęcie strategii defensywnych – oczekiwania na agresora na własnym terytorium – skończyłoby się dla Izraela katastrofą. Uprzedzające działania prewencyjne są więc ciągle jedynym sposobem na obronę państwa.

          Reasumując powyższe musimy zauważyć ważną przemianę jakiej doświadczają Żydzi z racji powstania państwa Izrael. Ze społeczności zachowującej spójność cywilizacyjną, ale egzystującej w rozproszeniu w różnych krajach stają się też wspólnotą narodową budującą, broniącą i umacniającą własne państwo. Nazywającą siebie Izraelczykami.

          Powstanie państwa Izrael i w konsekwencji uformowanie się narodu izraelskiego jest dowodem, że metoda ustroju życia zbiorowego cywilizacji łacińskiej zaczyna przeważać nad dominującą dotąd wśród Żydów cywilizacją żydowską. Mniej lub bardziej świadomi zwolennicy cywilizacji żydowskiej nie akceptują państwa Izrael i chcieliby, aby Żydzi opuścili Palestynę i umacniali wpływy w diasporze. Guy Sorman francuski pisarz i wpływowy publicysta żydowskiego pochodzenia wskazuje, że Żydów powinna spajać tradycja i religia, a nie własne państwo. Mówi, że zagrożenie tradycji i religii powinno być dostrzegane przez żydowskich intelektualistów, a w Izraelu ma miejsce zapominanie o żydowskich korzeniach. Dalej Sorman twierdzi, że Izrael jest tworem sztucznym, toczącym wojny z sąsiadami więc jego istnienie będzie niemożliwe. A skoro społeczność żydowska w USA ciągle jest liczniejsza od ludności Izraela, to Sorman nie zgadza się, aby Izrael reprezentował naród żydowski na forum ONZ. Dodajmy, że przeciwnikiem państwa Izrael był też zmarły w 2009 r. lewicowiec Marek Edelman, który zawsze twierdził, że miejsce Żydów jest w Polsce, a nie w Palestynie. 

          Izrael krytykują coraz ostrzej ugrupowania lewicowe, zwłaszcza przedstawiciele tzw. Nowej Lewicy opowiadający się po stronie Palestyńczyków. Źródłem tego ma być lewicowy „humanitaryzm i światopoglądowy liberalizm oraz komunizm”. Przypomina się Stalina i jego sceptycyzm wobec syjonizmu oraz twierdzenie tow. Dżugaszwilego, że Żydzi nie mogą być narodem ponieważ „są odosobnieni pod względem ekonomicznym, mieszkają na różnych terytoriach, mówią różnymi językami”.http://liberte.pl/lewica-kontra-izrael/       

          ***

          Naród Polski ukształtował się w cywilizacji łacińskiej i dzięki temu wytworzył polską kulturę i polskie państwo, a Polacy jako „wolni z wolnymi, równi z równymi” byli w stanie zbudować unikalną wspólnotę, potężną wielonarodową Rzeczpospolitą. Upadek tej potęgi był też skutkiem odejścia od zasad cywilizacji łacińskiej, skoro nie potrafiono, gdy powstała Kozaczyzna, przekształcić wspólnotę w Rzeczpospolitą „Trojga Narodów”. Jeśli więc chcemy wyciągać wnioski na przyszłość to powinniśmy dbać o umacnianie cywilizacji łacińskiej w polskiej wspólnocie narodowej, ale także doceniać jej rozszerzanie się na inne narody. Ma to dla przyszłości Polski zasadnicze znaczenie, nie tylko w naszym regionie. I taki jest polski interes, gdy spoglądamy na Izrael.

Share this:

FELIETON ROMUALDA SZEREMIETIEWA

IZRAEL POLSKA ROSJA SZEREMIETIEW ŻYDZI Avatar_Romuald_Szeremietiew-1-100x100.jpgROMUALD SZEREMIETIEW

 

 

----------------------------------------------------------------------------

 

Jak w Polsce nazwac ŻYDA zeby nie byc antysemita?! antykwakwa 04.08.06, 12:00 Jak w Polsce nazwac Zyda, aby nie zostac posadzony o anytsemityzm?

Pretekstem do utworzenia tego tematu stal sie fakt, ze sa pewni osobnicy na
tym forum (i w ogole w Polsce), ktorzy z uporem maniaka "bombarduja" kazdego,
kto wypowie slowo "Zyd", etykietką w stylu: "Skoro tak mowisz, to znaczy ze
jestes antysemita". Oczywiscie abstrachuje tutaj od tego jakie kto ma
polityczne przekonania i czy lubi Zydow czy nie. Powiedzmy... jest to pytanie
czysto filozoficzej natury;)(Pisalem wprawdzie juz cos na ten temat w innym
watku, ale sie powtorze).

No bo... jak wlasciwie nazywac w Polsce inaczej Zyda? Moze lepiej brzmialoby:
Izraelita, Izraelczyk, Icek, a moze Judajczyk? Zaloze sie, ze nawet w takich
wypadkach, owe osobniki bylyby rownie wielce oburzone czy tez urazone lub
szukalyby jakiegos ukrytego podtekstu w stylu: "Skoro nie mowi Zyd, lecz
Izraelczyk (lub co gorsze Judajczyk)... to pewnie sobie drwi czy ironizuje
(?)". Czy to, ze slyszymy slowo "judajczyk" czy tez wyzej wymienione, musi
jednoznacznie oznaczac, ze sa one "antysemickie"? A moze po prostu kogos żre
w pewien sposob sumienie (nie wnikajac w to z jakich jest to powodow;) skoro
sa takie a nie inne reakcje??? Hmmm... wiec zapytuje jeszcze raz... jak
nazywac tego Zyda...??? Zna ktos moze odpowiedz na to pytanie? A moze po
prostu nie ma odpowiedzi, bo Zyd jest po prostu Zydem, tak jak Francuz
Francuzem (ewentualnie potocznie "zabojadem";), a Wloch Wlochem
(lub "makaroniarzem"). Choc w slowie Zyd... chyba nie ma zadnego podtekstu,
ktory bylby jakos negatywnie zabarwiony (jakas przywara lub cecha narodowa)
jak to jest w przypadku wymienionego makaroniarza? Albo...? To tak samo jak z
murzynem i afrakanczykiem... Czy to tez jest obrazliwe? Tak sie po prostu
utarlo potocznie, ze na afrykanczyka mowimy murzyn;) choc moze w tym
przypadku ma to bardziej negatywne zabarwienie niz mowienie na Zyda... Zyd. Z
drugiej strony nie kazdy afrykanczyk musi byc murzynem... ale np. arabem;)
ale to juz inna kwestia;)))

Podsumowujac:
I to jest chyba najwiekszy zadziwiajacy paradoks, ze "Zyd", ktory mieszka w
Izraelu i go nazwiemy "Zydem" nie obraza sie wcale - wrecz przeciwnie: jest z
tego bardzo dumny!!! Natomiast w Polsce, zaczyna sie u niektorych paranoja,
jesli o "Zydzie" zaczniemy mowic "Zyd". Wtedy od razu jestesmy podejrzewani o
niezdrowy antysemityzm, nawet takze wtedy jesli temu sformulowaniu nie
towarzsza inne negatywne opisy!!! A moze po prostu w Polsce najbardziej
denerwuja sie... ZYDZI lub Ci, ktorzy sie od nich wywodza;) Czyz to nie
chore??? To juz chyba jakis narodowy kompleks!!!

A wiec: Jak mowic o narodowsci sasiada, polityka, wydawcy jakiejs tam...
gazety;), ekip rzadzacych, wszyskich ktorzy sa naprawde Zydami, zeby nie
zostac posadzonym o antysemityzm;) ???? https://forum.gazeta.pl/forum/w,904,46370561, 46370561,Jak_w_Polsce_nazwac_ZYDA_zeby_ nie_byc_antysemita_.html

 

-------------------------------------------------------------------------------------------

tytul2.jpg

 

Spis artykułówSłowo-zabójca

Wasyl Rasewycz

 

transport.jpg
Transport Żydów do nazistowskiego obozu zagłady.
Źródło: Wikimedia Commons.

 

Burzliwa dyskusja, która wybuchła w ukraińskich mediach o legalności stosowania w języku ukraińskim dla określenia Żydów słowa "Żyd" nie przestaje zadziwiać swoją prymitywnością i brakiem dobrego smaku. Argumenty historyczne, takie jak: "Nie możemy poprawiać utworów literackich Iwana Franki" lub "moja babcia zawsze tak ich nazywała" nie wytrzymują krytyki.

Wydałoby się, że w cywilizowanym społeczeństwie wystarczy jeden argument - ludzie chcą, żeby ich nazywać "Jewrejami", właśnie tak, a nie inaczej. I w tym miejscu można by postawić kropkę. Ale tylko w normalnym społeczeństwie logiczne argumenty odnoszą skutek, a w ukraińskim - nie zawsze.

Już wiele lat jestem zaangażowany w różnorodne dyskusje (zawsze pod własnym nazwiskiem). Szczególnie - jeśli chodzi o "naszą" tradycję, w której my zawsze nazywaliśmy "Żydów Żydami". Nie będę powtarzać po raz kolejny argumentów dotyczących zróżnicowania tradycji kulturowych używania tego słowa na terytorium Rzeczypospolitej, Austro-Węgier i Imperium Rosyjskiego. Z niezrozumiałych powodów u nas nie są przyjmowane do wiadomości. Może trzeba używać bardziej emocjonalnego języka, a nie chować się za suchymi i zawiłymi akademickimi zdaniami? Może będzie lepiej przypomnieć, opowiedzieć konkretne ludzkie historie? Nawet jeśli tak, to nie obejdzie się bez krótkiej wycieczki w historyczną przeszłość słowa "Żyd".

Słowo "Żyd" było całkowicie normalnym i neutralnym określeniem w całej  przestrzeni kulturowej dawnej Rzeczypospolitej, ponieważ... sami Izraelici tak siebie nazywali. W kontekście rosyjskim, zwłaszcza w "strefie osiedlenia", słowo "Żyd" nabrało z czasem negatywnego, pejoratywnego znaczenia, które później pojawiło się w hasłach "Czarnej sotni" i "Związku Michała Archanioła": "Bij Żyda - ratuj Rosję!". Przy okazji, to etniczni Ukraińcy tworzyli podstawową bazę tego ruchu na rzecz pogromów. Przecież ten ruch pogromów należy do naszej historycznej tradycji, i nie da zrzucić wszystkiego na "przeklętych Moskali". Gdy uczestnicy pogromów szli zabijać Żydów, w żadnym razie nie cackali się i z upodobaniem nazywali swoje potencjalne ofiary "Żydami". W ten oto sposób słowo przekształcało się w słowo-zabójcę.

A potem nastąpiły pogromy czasów ukraińskiej państwowości i Wojny Domowej. Wówczas władze ukraińskie, zapewne także ze względu na tradycję, używały słowa "Żydzi" na swoich Izraelczyków. Rosyjska Armia Ochotnicza Denikina i czerwonoarmiejcy Budionnego także nie wykazywali się szczególną tolerancją. Przez Ukrainę przetoczyła się fala krwawych pogromów. Więc kiedy później Żydzi słyszeli słowo "Żyd", to rozumieli, że chcą ich poniżyć, pobić, albo nawet zabić. I nie ma się co dziwić, że w umysłach tych, którzy przeżyli, utrwalił się stabilny ciąg skojarzeniowy związany ze słowem "Żyd".

A potem były wojna i Holokaust... Miliony ofiar i tylko tysiące tych, którzy przeżyli to piekło. Trudno uwierzyć, że dziesięcioletnie dzieci, po stracie rodziców, były w stanie przetrwać w tym królestwie śmierci. Ale i tak się zdarzało. Tego roku został wydany zbiór esejów Henryka Greenberga w tłumaczeniu Andrija Pawłyszyna "Drohobycz, Drohobycz..." W poszczególnych literacko opracowanych wspomnieniach możemy przeczytać historie o przetrwaniu żydowskich dzieci i zachowaniach dorosłych Niemców, Polaków, Ukraińców. Ukraińcy nazywali "swoich" Izraelczyków "Żydami", i to przekształciło to słowo w mordercę. We wszystkich esejach słowo "Żyd" jest używane w języku ukraińskim, bo w pamięci tych, którzy przeżyli, mordercy tak właśnie się do nich zwracali.

W eseju "Ucieczka z Borysławia" poznajemy historię maleńkiej dziewczynki, która, po zamordowaniu swojej matki, nie mogąc znieść tortur strachu i fizycznego cierpienia, wychodzi ze swoim braciszkiem z ukrycia na światło dzienne:

"Idą sobie drogą dzieci, siostrzyczka i brat, i nie mogą się nadziwić... aż nagle drogę zastępuje im morderca. - Żydzi! - Zawołał. - Żydzi! Był mały, nie większy niż Izjaszek, ale WIEDZIAŁ, ŻE TYM SŁOWEM ZABIJAJĄ. UCIEKALIŚMY, ALE SŁOWO BIEGŁO ŚLADEM ZA NAMI - Żydzi! Żydzi! Za rogu wybiegł policjant. Nie miałam siły uciekać, chciałam się położyć, przytulić do ziemi i więcej nie wstawać, ale Izjaszek nie pozwolił, pociągnął mnie za rękę - Uciekaj!

Maleńki braciszek oddał za mnie swoje życie, ale ja póki co nie przyjmuję tego do świadomości, idę go szukać. Znowu natknęłam się na morderców. Małych, mniejszych ode mnie. Żydówka! - krzyczą. - Żydówka!"

Dziewczynka uciekła od swoich małych krzywdzicieli, ale znowu wpadła w ręce dorosłych morderców. Podczas przemarszu do obozu koncentracyjnego ponownie udało się jej uciec: "Szliśmy obok sklepu. Sprzedawczyni wyszła, aby lepiej widzieć. Była tak pochłonięta spektaklem, że nie zauważyła, jak wbiegłam do sklepu. Sprzedawczyni wróciła do sklepu dopiero wtedy, gdy procesja przeszła. Żydówka uciekła! Żydówka! - Zaczęła krzyczeć i wypchnęła mnie na ulicę. Nadjechał Niemiec na rowerze.

Uciekłam do łąki. Dziewczęta pasły krowy i smętnie śpiewały w języku ukraińskim. Może znacie jakiegoś gospodarza, któremu potrzebna jest pasterka?

Gospodarz był policjantem. Gdzie jest twoja matka? - Zapytał. Już osiem miesięcy, jak zmarła. A gdzie jest twój ojciec? Przepadł bez wieści. Właściciel miał piękną, młodą żonę. Przywoził jej sukienki, pierścionki, kolczyki. Gospodarstwem zajmował się niewiele, ale dobrze mu się powodziło. Zaprzęgał konia i jechał, by wrócić z wozem pełnym sukienek, zasłon, naczyń kuchennych, obrusów i poduszek. Gospodyni wybierała sobie najlepsze, a resztę wiozła na bazar. W domu ukraińskiego policjanta byłam bezpieczna, ale bałam się tych pierścionków, kolczyków i sukienek, bo wydawało mi się, że je rozpoznaję, i zbierało mi się na wymioty, gdy czyściłam śmierdzące buty mojego gospodarza."

Piekło dla tej dziewczyny skończyło się, gdy przyszli "Rosjanie". I ona była po prostu upojona szczęściem: "Doczekałam się, doczekałam! Nie dałam się śmierci! Będę tańczyć i śpiewać! Skaczę z radości! Wrócę do swego domu, przytulę się do ojca i matki. Przytulę do siebie siostrę i starszego brata. Izjaszka wezmę na ręce. Kochani moi, tak mi było smutno bez was. Tak bardzo chciałam was zobaczyć. Tak źle mi było. Tak długo trwał ten straszny sen... Nie wiedziałam, kto powróci. Nie wiedziałam, kto nie wróci. Nie wiedziałem, że nie wróci nikt." Po zacytowaniu tych wspomnień chciałem zwrócić się z prośbą, szczególnie do tych, którzy uważają, że słowo "Jewrej" narzucił nam Stalin, i że poprawniej będzie używać słowa "Żyd". Wyjaśnijcie to, proszę, tej ocalałej dziewczynce, wyjaśnijcie to jej dzieciom i wnukom. Wyjaśnijcie to tym milionom nie narodzonych, z jakiego to powodu oni nigdy nie pojawili się na tym świecie.

Niektórzy mogą mi zaprzeczyć, że wśród tych Ukraińców, którzy zwracali się do Żydów używając słowa "Żyd", byli także ich zbawcy. To prawda, byli. Ci, którzy bezinteresownie ratowali Żydów z narażeniem swego życia i swoich rodzin, byli nieliczni. Często sami Żydzi nie rozumieli powodów ich postępowania. A ci, którzy podjęli ryzyko dla zdobycia żydowskiego złota, byli w zdecydowanej w większości. Lecz biada tym, którzy oddali swojemu zbawcy całe złoto od razu... zostawali natychmiast wyrzucani na ulicę, to pewną śmierć. Niektórym miłosierdzia wystarczało tylko do czasu, gdy Żydom skończyły się kosztowności...

W eseju "Bez śladu" kolejna dziewczynka wspomina, jak jej matka umówiła się z ukraińską rodziną Kalyńców w Skobelci na Wołyniu, że będą je ukrywać za złoto. Podczas likwidacji getta części Żydów udało się uciec, i oni ukryli się w rozlewisku rzeki:

"Brzeg rzeki był z tej strony wysoki i zasłaniał nas, ale raz po raz słyszeliśmy okrzyki: wyłaź, Żydzie, widzę cię! Ludzie stali w wodzie po szyję, i z pluskiem w niej się wywracali, ze wszystkich stron słychać było jęki." Podczas tej strzelaniny dziewczynka straciła matkę, ale mimo to udało się jej dotrzeć do tych Kalyńców: "Kalyneć stał przed domem, a jego żona za jego plecami, oni patrzyli na mnie ze zdziwieniem. Czy jest tu moja mama? - Zapytałam. Nie ma. Więc ja zaczekam. Co to znaczy zaczekasz? - zniecierpliwił się Kalyneć. Przecież wy zgodziliście się nas ukryć, mnie i moją mamę. Kalyneć i jego żona popatrzyli na siebie. Tak, ale ja zmieniłem zdanie. Miał na sobie brudną koszulę, przewiązaną sznurkiem. Z kieszeni jego jutowych spodni zwisał ciężki złoty łańcuch od zegarka mojego ojca w postaci zaplecionego warkocza. Nie pozwolicie mi nawet zaczekać na moją mamę? - Jak się stąd nie wyniesiesz, zgłosimy cię na policję - powiedział Kalyneć. Jego żona dała mi kawałek chleba i jabłko w na drogę." Uciekając, dwunastoletnia dziewczynka spotkała jeszcze jedną niewielką grupę żydowskich uciekinierów: "Spotkałam pod lasem małą grupę Żydów, którym udało się uciec z innych gett. Pytałam, czy nie widzieli mojej mamy, a oni pytali mnie o swoich bliskich. Była tam kobieta, która straciła męża i dziecko, i młoda dziewczyna, i matka z szesnastoletnim synem. Usiedliśmy na skraju lasu i cieszyliśmy się, że nie jesteśmy sami. Nagle podbiegła grupa dzieci. Żydzi! Żydzi! - Zaczęli krzyczeć i pobiegli z powrotem. Las nie miał podszycia, i tam trudno było się ukryć, więc zakopaliśmy się w stogi siana. Po pewnym czasie usłyszeliśmy ludzi. Mieli widły i zaczęli nimi kłuć. Łatwo im było rozpoznać, który ze stogów był naruszony. Słyszałam wesołe okrzyki i wrzaski - dorosłych i dzieci. Słyszałam, jak ich wyciągali. Nie słyszałem żadnych skarg. Tylko śmiechy i okrzyki zachęty. I liczyli - jeden, dwa, trzy, cztery, pięć, sześć. I jak pytali się nawzajem: czy mamy ich wszystkich? Przeczekałam w stogu do nocy, głęboko w nim zakopana. Noc była cicha i spokojna. Oni leżeli tuż obok w poszarpanych i zakrwawionych ubraniach. Księżyc świecił jasno, ale nie mogłam rozpoznać pokłutych i pociętych twarzy." Na jednej z międzynarodowych konferencji znany lwowski historyk opowiedział historię swojego ojca. W czasie wojny był chłopcem, i pasł z chłopcami sąsiadów krowy. Nagle dostrzegli grupę dziwnie ubranych brodatych mężczyzn, którzy, kryjąc się za drzewami, przemieszczali się do gęstego lasu. Chłopcy z okrzykami "Żydzi!" zaczęli ich gonić. Starsi uciekli, a chłopczyka udało im się złapać i doprowadzić na policję. Małego Żyda Niemcy rozstrzelali i w tym samym miejscu niedbale zakopali. Ojciec historyka potem po cichu wspominał w rodzinnym kręgu o tym wypadku. Szczególnie zapisała mu się w pamięci dziecięca nóżka, która jeszcze długo wystawała z ziemi...

A teraz chcę zapytać zwolenników stosowania słowa "Żyd", czy nawet po tym wszystkim nie stracili chęci do domagania się powrotu "tradycyjnej" nazwy? Czy mimo wszystko będą domagać się odrodzenia w naszym języku słowa-mordercy? Jeśli chodzi o mnie, to nigdy nie powinno nastąpić, ponieważ ten przywilej odebrali nam nasi przodkowie, zabijając "swoich" Żydów, a nam zostali tylko Jewreje...

Blog Wasyla Rasewycza, 21.12.2012

 

Powrót do strony głównej serwisu "Wołyń naszych przodków" www.nawolyniu.pl

Коментарі

Немає коментарів
Politiko – перша українська політична соціальна мережа, яка об'єднує політиків, експертів, журналістів, лідерів партій та виборців України в рамках одного співтовариства.